Regresvordering van de verzekeraar na een verkeersongeval: wanneer moet u terugbetalen?

Na een verkeersongeval betaalt uw verplichte autoverzekering (de BA-verzekering) de schade van het slachtoffer. Daarmee is de zaak voor u niet altijd afgelopen. In bepaalde gevallen mag de verzekeraar het bedrag dat hij heeft uitbetaald, nadien van u terugvorderen. Dat heet een regresvordering of verhaal. Het kan om grote bedragen gaan. Wanneer mag dat, en hoe kunt u zich verweren?

Wat is een regresvordering?

Het slachtoffer van een ongeval wordt altijd door de verzekeraar vergoed, ook als de bestuurder een ernstige fout maakte. Dat beschermt het slachtoffer. De verzekeraar kan zich daarna wel tot zijn eigen klant wenden om het uitbetaalde geld terug te vragen, maar alleen in de gevallen die de wet en de polis toelaten.

De regels staan in de Verzekeringswet van 4 april 2014, de WAM-wet over de verplichte autoverzekering en het koninklijk besluit van 16 april 2018 met de verplichte polisvoorwaarden. Die regels zijn dwingend: een verzekeraar kan ze in de polis niet in zijn voordeel verruimen. Het regres kan bovendien alleen voor het deel van de schade waarvoor u zelf aansprakelijk bent.

Tegen wie kan de verzekeraar regres uitoefenen?

• tegen de verzekeringsnemer: wie de polis heeft afgesloten, bijvoorbeeld een ouder of een vennootschap;
• tegen de verzekerde: meestal de bestuurder, maar ook de eigenaar of houder van het voertuig;
• of tegen beiden samen.

In welke gevallen?

Tegen de verzekeringsnemer, onder meer wanneer:

• de dekking geschorst was omdat de premie niet werd betaald, na een formele aanmaning;
• bij het afsluiten of tijdens het contract opzettelijk belangrijke informatie werd verzwegen of verkeerd meegedeeld, bijvoorbeeld eerdere veroordelingen of het ontbreken van een geldig rijbewijs;
• die informatie onopzettelijk werd verzwegen. Het regres is dan beperkt tot 250 euro.

Tegen de verzekerde, onder meer bij:

• een opzettelijk veroorzaakt ongeval;
• grove schuld die de polis uitdrukkelijk vermeldt, zoals rijden in staat van dronkenschap of onder invloed van drugs of geneesmiddelen waardoor u de controle over uw daden kwijt was. De verzekeraar moet dan ook bewijzen dat die toestand het ongeval mee veroorzaakt heeft;
• gebruik van het voertuig na misbruik van vertrouwen, oplichting of verduistering;
• het niet tijdig aangeven van het ongeval, als de verzekeraar daardoor nadeel lijdt.

Tegen de verzekeringsnemer én de verzekerde, bijvoorbeeld wanneer de bestuurder geen geldig rijbewijs had, de minimumleeftijd niet had, de beperkingen op zijn rijbewijs niet naleefde of in België een rijverbod had. In die gevallen moet de verzekeraar geen oorzakelijk verband met het ongeval bewijzen. Bij een voertuig zonder geldige technische keuring, een illegale snelheidswedstrijd of te veel passagiers moet dat verband wel bewezen worden.

Alcohol: dronkenschap is niet hetzelfde als alcoholintoxicatie

De meeste regresvorderingen hebben te maken met alcohol. Toch volstaat een hoge ademanalyse op zich niet. De verzekeraar moet bewijzen dat u dronken was: dat u door het alcoholgebruik niet meer in staat was om uw voertuig behoorlijk te besturen. De rechter kijkt daarvoor naar de uiterlijke tekenen in het strafdossier, zoals uw gang, uw spraak en uw oriëntatie in tijd en ruimte. Een strafrechtelijke veroordeling voor dronkenschap is niet vereist, maar een veroordeling voor alcoholintoxicatie bewijst de dronkenschap ook niet automatisch.

Let op: uw omniumverzekering voor de schade aan uw eigen wagen volgt andere regels. Daar kan een bepaalde alcoholgraad wel volstaan om de dekking te weigeren, als de polis dat uitdrukkelijk bepaalt.

Meer over de strafrechtelijke gevolgen van rijden onder invloed leest u op de pagina alcohol achter het stuur.

De verzekeraar moet u tijdig verwittigen

Een verzekeraar die regres wil uitoefenen, moet u zijn voornemen meedelen zodra hij de feiten kent waarop hij zich baseert. Hij moet dat duidelijk doen en de grond van het regres vermelden. Doet hij dat niet, of te laat, dan verliest hij zijn recht op regres. De verzekeraar moet bewijzen dat u die brief kreeg; een aangetekende zending naar uw juiste adres is daarom de gewoonte.

Krijgt u zo’n brief, dan hebben u en uw verzekeraar vanaf dat moment tegenstrijdige belangen. De advocaat van de verzekeraar verdedigt u dan niet meer. Het is verstandig om zelf een advocaat te nemen, zeker als er ook een strafzaak loopt: wat daar over dronkenschap of de oorzaak van het ongeval wordt beslist, kan later bepalend zijn.

Hoeveel kan de verzekeraar terugvorderen?

De verzekeraar kan enkel zijn netto-uitgaven terugvragen: de vergoedingen aan het slachtoffer, gerechtskosten en intresten, verminderd met wat hij elders kon recupereren. Eigen administratiekosten of aanmaningskosten tellen niet mee.

Voor de meeste gevallen geldt bovendien een plafond. Tot 11.000 euro kan de verzekeraar alles terugvorderen. Daarboven komt nog de helft van het meerdere bij, met een maximum van 31.000 euro. Bij een opzettelijk veroorzaakt ongeval geldt dat plafond niet.

Verjaring en bevoegde rechtbank

De verzekeraar moet zijn vordering instellen binnen drie jaar na de dag waarop hij het slachtoffer betaalde. Betaalde hij in schijven, dan wordt elke betaling afzonderlijk bekeken. De zaak komt in de regel voor de politierechtbank, die ook bevoegd is voor andere geschillen over verkeersongevallen.

Wat doet u best?

• Bewaar alle brieven van uw verzekeraar en noteer wanneer u ze ontving.
• Stel niet zomaar een afbetalingsplan voor en betaal niet zonder advies: daarmee kunt u het recht van de verzekeraar erkennen en verweer verliezen, bijvoorbeeld over een laattijdige kennisgeving.
• Laat nagaan of de verzekeraar tijdig en correct kennisgaf, of de grond van het regres bewezen is en of het gevraagde bedrag juist is berekend.
• Controleer of de vordering niet verjaard is.

⚖️ Dit artikel bevat algemene informatie en vormt geen juridisch advies. Elke situatie is anders — neem contact op voor advies op maat.