Verdacht van witwassen? Wat riskeert u?

Wat zegt de wet?

Verzwaard is witwassen onder meer wanneer het geld voortkomt uit een misdrijf van niveau 7 of 8 en u dat wist, of wanneer het gebeurt binnen een criminele organisatie (art. 503). Gebeurden de feiten vóór 1 september 2026, dan gelden de bepalingen die voor u het gunstigst zijn (art. 2). Alle straffen per niveau, ook de behandeling onder vrijheidsberoving, staan in het overzicht van de strafniveaus.

Lees ook: sociale en fiscale fraude en heling.

Hoe verloopt een witwasonderzoek?

1. Hoe het begintEen witwasonderzoek start doorgaans met een signaal over een ongebruikelijke transactie. Banken moeten verdachte verrichtingen melden aan de Cel voor Financiële Informatieverwerking (CFI); blijkt uit haar analyse een ernstige aanwijzing van witwassen, dan bezorgt de CFI de informatie aan het parket (art. 47 en 82 van de wet van 18 september 2017). Andere signalen zijn een melding van de fiscus bij een opvallend verschil tussen het wettige inkomen en de levensstijl, een rechtstreekse tip of een signaal uit het buitenland.
2. Beslag op rekeningen en goederenHet parket legt beslag op wat een voordeel uit het misdrijf lijkt te zijn, en op alles wat kan helpen om de waarheid te achterhalen (art. 35 Wetboek van strafvordering). Is dat geld niet meer terug te vinden of vermengd met wettig geld, dan kan het bij ernstige en concrete aanwijzingen beslag leggen op andere goederen van de verdachte, tot het vermoedelijke bedrag (art. 35ter).
3. Opheffing vragenWie door een beslag op zijn goederen geschaad wordt, kan met een gemotiveerd verzoekschrift de opheffing vragen: aan de procureur des Konings, die binnen vijftien dagen beslist (art. 28sexies), of aan de onderzoeksrechter als er een gerechtelijk onderzoek loopt (art. 61quater). Zij kunnen het beslag geheel, gedeeltelijk of onder voorwaarden opheffen. Tegen hun beslissing kan de verzoeker binnen vijftien dagen na de kennisgeving naar de kamer van inbeschuldigingstelling stappen (art. 28sexies, § 4, en 61quater, § 5). In het verzoekschrift kan onder meer aan bod komen dat het geld of het goed een wettige herkomst heeft en dus geen voordeel uit een misdrijf is, of dat het toebehoort aan een derde te goeder trouw, zoals een partner of een leasemaatschappij. Er kan ook gevraagd worden het goed vrij te geven tegen een borgsom of een bankgarantie ter waarde ervan.
4. Het verhoorU wordt als verdachte gehoord over de herkomst van het geld. Welke rechten u daarbij heeft, leest u bij een uitnodiging voor verhoor.
5. DaarnaKomt de zaak voor de rechter, dan leest u bij gedagvaard voor de correctionele rechtbank hoe dat verloopt.

De geldezel: uw rekening uitlenen

Wie geld van anderen op zijn rekening laat storten en het daarna doorstuurt of afhaalt, kan onder de wettelijke omschrijving van witwassen vallen. De wet vereist niet dat u zeker wist dat het geld uit een misdrijf kwam: het volstaat dat u de herkomst kende of moest kennen op het moment dat u begon (art. 502, eerste lid, 1°).

Verbeurdverklaring: wat kunt u verliezen?

Verklaart de rechter het witwassen bewezen, dan moet hij de verbeurdverklaring uitspreken (art. 53, § 1). Ze treft de voordelen uit het misdrijf, de goederen die in de plaats ervan kwamen en de inkomsten uit beleggingen ervan. Zijn die niet meer te vinden, dan raamt de rechter de waarde en verklaart hij een overeenstemmend geldbedrag verbeurd.

Voor witwassen geldt dat ook als het geld of de goederen niet van u zijn (art. 502). Wie meent er recht op te hebben, kan dat laten gelden. Waar nodig vermindert de rechter het verbeurd te verklaren bedrag of de geraamde waarde, zodat de veroordeelde geen onredelijk zware straf krijgt (art. 53, § 6).

Het verschil met heling: daar gaat het om een goed dat afkomstig is van een misdrijf van een ander; witwassen omvat ook geld, vervangende goederen en inkomsten, en meer handelingen.

Welke verdediging is mogelijk?

• het geld heeft een legale herkomst, aangetoond met stukken
• u wist niet en kon niet weten dat het geld uit een misdrijf kwam
• u werd zelf misleid, bijvoorbeeld als geldezel
• betwisting van het bedrag van de verbeurdverklaring

Wat doet u best, en wat niet?

Hoe helpt Mr. Van Oyen u?

• Hij bouwt een dossier op over de herkomst van het geld.
• Hij vraagt de opheffing van een beslag waar mogelijk.
• Hij verdedigt u voor de rechtbank.

Lees ook

• Misdrijf Heling
• Misdrijf Oplichting
• Misdrijf Drugshandel
• Situatie Verdachte in een onderzoek
• Overzicht Straffen en strafregister