Een inbraak is juridisch meestal een verzwaarde diefstal (niveau 3), bijvoorbeeld als de dader binnendrong in een plaats waar hij personen moest verwachten, of als de feiten ’s nachts gebeurden.
Gebruikt de dader geweld of bedreiging, dan gaat het om diefstal met geweld of bedreiging, met een hoger niveau bij bijkomende verzwarende omstandigheden.
Schade aan deuren of ramen kan daarnaast vandalisme zijn.
Bent u zelf slachtoffer? Raak niets aan, bel de politie en laat sporen opnemen. Blokkeer gestolen kaarten, maak een lijst van wat verdwenen is en verwittig uw verzekeraar. Lees hoe u te werk gaat.
Wat zegt de wet?
| Feit | Strafniveau | Wat betekent dat? |
|---|---|---|
| Diefstal zonder verzwarende omstandigheden (art. 465 nieuw Strafwetboek) | Niveau 2 | de rechter kiest tussen zes maanden tot drie jaar gevangenisstraf en een andere straf van dat niveau, zoals een werkstraf of een probatiestraf |
| Verzwaarde diefstal: binnendringen in een niet-publieke plaats waar personen te verwachten zijn, ’s nachts, ten nadele van een minderjarige of kwetsbare persoon, met een valse identiteit of hoedanigheid of met een vals bevel van het openbaar gezag (art. 466 nieuw Strafwetboek) | Niveau 3 | als zwaarste straf meer dan drie tot vijf jaar gevangenisstraf; bij verzachtende omstandigheden een straf van niveau 2 of 1 |
| Diefstal met geweld of bedreiging (art. 467 nieuw Strafwetboek) | Niveau 3 | hetzelfde niveau; ’s nachts of met twee of meer daders niveau 4, met wapens niveau 5 (art. 469) |
De wet spreekt van nacht tussen negen uur ’s avonds en vijf uur ’s ochtends (art. 79, 24°). Voor de verzwaring bij binnendringen telt niet of er werkelijk iemand thuis was, maar of hij redenen had om aanwezigen te vermoeden (art. 466, 1°). Een poging wordt gestraft met het niveau onder dat van de voltooide diefstal (art. 9). Wat elk niveau precies inhoudt, staat bij de misdrijven en strafniveaus.
In cijfers
De politie registreerde in 2025 in heel België 35.438 woninginbraken, tegenover 38.349 in 2024. Volgens de federale politie is dat het laagste aantal ooit, als men de coronajaren 2020 en 2021 buiten beschouwing laat. Bijna vier op de tien registraties gaan over een poging.
| Pleegplaats | 2024 | 2025 |
|---|---|---|
| België | 38.349 | 35.438 |
| Provincie West-Vlaanderen | 2.412 | 2.297 |
| Politiezone Brugge | 249 | 249 |
| Politiezone Oostende | 186 | 217 |
| Gemeente Gistel | 19 | 11 |
Het gaat alleen om inbraken in woningen; inbraken in bedrijven, winkels en openbare gebouwen telt de politie apart. In een kleine gemeente schommelen zulke aantallen sterk van jaar tot jaar. Inbraken die niemand meldt, ontbreken in de statistiek. En een geregistreerd feit is geen veroordeling: wie verdacht wordt, is daarmee niet schuldig verklaard.
Braak, inklimming en valse sleutels: wat is er veranderd?
In het oude Strafwetboek was diefstal met braak, inklimming of valse sleutels een aparte verzwarende omstandigheid, met opsluiting van vijf tot tien jaar (oud art. 467). Braak was onder meer het openbreken of beschadigen van een sluiting van een huis, gebouw of voertuig (oud art. 484); inklimming het binnenkomen over muren, deuren, daken of een andere afsluiting (oud art. 486).
Het nieuwe Strafwetboek kent die begrippen niet meer. Het kijkt naar waar de dader binnendrong, wanneer, en of hij aanwezigen moest verwachten (art. 466). Een opengebroken deur of raam kan wel apart als vandalisme vervolgd worden: het opzettelijk vernielen of beschadigen van andermans goed (art. 514).
Voor een inbraak die vóór 1 september 2026 gepleegd werd, vergelijkt de rechter het oude en het nieuwe wetboek en past hij toe wat voor de beklaagde het gunstigst uitvalt (art. 2).
Hoe verloopt een zaak over inbraak?
- SporenDe politie verzamelt sporen zoals vingerafdrukken, DNA en camerabeelden.
- Huiszoeking en beslagGestolen goederen en wat als bewijs kan dienen, worden in beslag genomen (art. 35 Wetboek van strafvordering). Wat bij een huiszoeking mag, leest u op de pagina over huiszoeking.
- Verhoor en eventueel aanhoudingHoe een verhoor verloopt, staat bij een uitnodiging voor verhoor. Een aanhoudingsbevel kan de onderzoeksrechter alleen verlenen als dat volstrekt noodzakelijk is voor de openbare veiligheid; bij een niveau 3 moet er bovendien ernstig gevaar zijn voor nieuwe misdrijven, vlucht, het verdwijnen van bewijs of afspraken met derden (art. 16 wet voorlopige hechtenis).
- AfhandelingWat er op de zitting gebeurt, beschrijft de pagina gedagvaard voor de correctionele rechtbank.
Welke verdediging is mogelijk?
- betwisting van de sporen of de identificatie
- betwisting van de verzwarende omstandigheden
- betwisting van uw rol als er meerdere daders waren
- vergoeding van de schade en uw persoonlijke situatie
Wat doet u best, en wat niet?
Doe dit wel
- Vraag advies vóór uw verhoor.
- Denk na over vergoeding van de schade.
Doe dit liever niet
- Goederen verkopen of wegdoen.
- Contact opnemen met medeverdachten.
Hoe helpt Mr. Van Oyen u als verdachte?
- Hij onderzoekt het sporenonderzoek kritisch.
- Hij betwist onterechte verzwarende omstandigheden.
- Hij verdedigt u voor de rechtbank.
Slachtoffer van inbraak: wat doet u?
Na een inbraak is uw woning of zaak ook een plaats waar sporen liggen. De volgorde hieronder beschermt die sporen en uw dossier bij de verzekeraar.
- Laat alles liggen tot de politie er wasBel 101 en begin niet op te ruimen: deurklinken, ruiten en laden kunnen vinger- of schoenafdrukken dragen. Is de dader mogelijk nog binnen, blijf dan buiten.
- Fotografeer de toegang en de schadeZodra de politie klaar is, neemt u zelf foto’s van de geforceerde deur of het raam en van elke kamer. Uw verzekeraar kan die vragen.
- Maak de lijst van wat verdwenen isGa kamer per kamer na wat ontbreekt en vul de lijst aan zodra u meer mist. Bezorg elke aanvulling ook aan de politie, met vermelding van het proces-verbaal.
- Vertel de politie wat de inbraak zwaarder maaktMoest de inbreker vermoeden dat er iemand binnen was, gebeurde het tussen 21 en 5 uur, of werd er geweld gebruikt? Dan geldt een hoger strafniveau.
- Laat uw schade meetellenHoe u benadeelde persoon en burgerlijke partij wordt, staat in de uitleg voor slachtoffers. Voeg er de facturen van herstellingen bij, ook voor wat uw verzekering niet dekte.
Verzekering en strafzaak
Uw verzekering en de strafzaak lopen naast elkaar: de verzekeraar vergoedt volgens uw polis, de strafrechter kan de dader tot schadevergoeding veroordelen als u burgerlijke partij bent. Valt de inbraak onder niveau 2 of 3, dan mag u als burgerlijke partij de dader zelf voor de correctionele rechtbank dagvaarden (art. 182 Wetboek van strafvordering). Vanaf niveau 4 kan dat niet meer, bijvoorbeeld bij een diefstal met geweld ’s nachts of door twee of meer daders, of als er wapens getoond werden.
Voorbeelden van inbraakschade
De rechter beoordeelt elke post aan de hand van facturen, foto’s en polis. Enkele voorbeelden:
- het herstel van deur, raam of slot
- de waarde van gestolen voorwerpen voor zover uw verzekering die niet vergoedde
- de vrijstelling die uw verzekeraar inhield
- morele schade door de onrust in uw eigen huis
- de rechtsplegingsvergoeding na een veroordeling van de inbreker
Preventie
In heel wat gemeenten kunt u kosteloos een diefstalpreventieadviseur laten langskomen, die bekijkt hoe uw woning beter beveiligd kan worden. Waar dat kan, leest u op de site van uw lokale politie of bij de preventiedienst van uw gemeente (bron: BeSafe, FOD Binnenlandse Zaken).
Weer thuis voelen
Slaapt u slecht of voelt u zich niet meer veilig in uw eigen huis? Waar u steun en informatie over uw dossier krijgt, leest u bij slachtoffer van een misdrijf.
Doe dit wel
- Neem zelf ook foto’s van de schade.
- Bewaar facturen van herstellingen.
Doe dit liever niet
- Wachten met de aangifte bij uw verzekeraar.
- Zelf de daders opsporen.
Hoe helpt Mr. Van Oyen u als slachtoffer?
Mr. Van Oyen kan uw vordering samenstellen naast de tussenkomst van uw verzekeraar, u burgerlijke partij stellen en nagaan of een rechtstreekse dagvaarding mogelijk is.
Wat kost het?
Verdachte of slachtoffer: het eerste gesprek is kosteloos. Ereloon, rechtsbijstandsverzekering en pro deo komen aan bod op de pagina wat kost een advocaat?
Meer over de tarieven →Wettelijke basis
- Art. 466 Strafwetboek: verzwaarde diefstal, onder meer bij binnendringen waar personen te verwachten zijn of bij nacht.
- Art. 463 en 465 Strafwetboek: definitie en straf van gewone diefstal.
- Art. 467 en 469 Strafwetboek: diefstal met geweld of bedreiging en de verzwaarde vormen ervan.
- Art. 79, 24° Strafwetboek: nacht is de periode na 21 uur en vóór 5 uur.
- Art. 9 Strafwetboek: ook een poging is strafbaar.
- Art. 19 Strafwetboek: ook wie deelneemt aan het misdrijf is strafbaar.
- Art. 5bis voorafgaande titel Wetboek van strafvordering: de benadeelde persoon en zijn rechten.
- Art. 63, 66 en 67 Wetboek van strafvordering: klacht en burgerlijke partijstelling.
- Art. 182 Wetboek van strafvordering: rechtstreekse dagvaarding door de burgerlijke partij (niveau 1 tot 3).
- Oud art. 467, 484, 486 en 487 Strafwetboek: braak, inklimming en valse sleutels, voor feiten tot 31 augustus 2026.
- Art. 2 Strafwetboek: het gunstigste wetboek bij een inbraak van vóór de hervorming.
- Art. 514 Strafwetboek: vandalisme, zoals een opengebroken deur of raam.
- Art. 16 wet voorlopige hechtenis: wanneer een aanhoudingsbevel mogelijk is.
- Art. 35 Wetboek van strafvordering: inbeslagneming van gestolen goederen en bewijsstukken.
- Art. 95 Verzekeringswet (2014): na een inbraakuitkering kan de verzekeraar zelf de daders aanspreken; u gaat voor met wat niet vergoed werd.
Links naar de geldende tekst op Justel (FOD Justitie). Stand van de wetgeving: 26 oktober 2026.
Bronnen: Federale Politie, Politiële criminaliteitsstatistieken (BIPOL), afsluitingsdatum 24 april 2026.
Veelgestelde vragen
Is inbraak zonder buit ook strafbaar?
Ja. Een poging tot diefstal is strafbaar, met het niveau onder dat van de voltooide diefstal (artikel 9 Strafwetboek). Schade aan de woning kan daarnaast vandalisme zijn.
Wat als niemand thuis was?
Voor de verzwaring telt of de inbreker moest vermoeden dat er iemand binnen was, niet of er werkelijk iemand thuis was (artikel 466, 1°). Gebeurde het ’s nachts, dan is de diefstal hoe dan ook verzwaard (artikel 466, 4°).
Wat als ik enkel op de uitkijk stond?
Wie wetens en willens op betekenisvolle wijze bijdraagt, bijvoorbeeld door de uitvoering te vergemakkelijken, kan als dader gestraft worden (artikel 19 Strafwetboek). Uw rol speelt wel mee bij de straf.
Kan ik in voorlopige hechtenis komen?
Dat kan alleen als het volstrekt noodzakelijk is voor de openbare veiligheid. Bij een inbraak van niveau 3 moet er bovendien ernstig gevaar zijn dat u nieuwe misdrijven pleegt, vlucht, bewijs laat verdwijnen of zich met anderen afspreekt (artikel 16 wet voorlopige hechtenis).
Betaalt mijn verzekering de schade van een inbraak?
Dat bepaalt uw polis. Of de diefstal en de schade aan deuren of ramen gedekt zijn, leest u in de voorwaarden van uw contract; bij twijfel vraagt u het uw verzekeraar.
De daders zijn gevonden. Kan ik schadevergoeding vragen?
Ja, door u burgerlijke partij te stellen. Ook wat uw verzekeraar niet betaalde, zoals uw vrijstelling en morele schade, kunt u vorderen.
Wat als mijn verzekeraar de daders aanspreekt?
Uw verzekeraar treedt voor het bedrag dat hij u betaalde in uw plaats en kan dat terugvorderen bij de daders. Voor de schade die niet gedekt werd, gaat u voor: u oefent uw rechten bij voorrang uit (artikel 95 wet verzekeringen).
Lees ook
⚖️ Deze pagina bevat algemene informatie en vormt geen juridisch advies. Elke situatie is anders. Neem contact op voor advies over uw dossier.