Wie door de politie wordt opgepakt, mag maximaal 48 uur worden vastgehouden. Binnen die termijn moet iemand worden vrijgelaten of voorgeleid bij een onderzoeksrechter, die beslist over een aanhoudingsbevel.
De persoon die vastzit, heeft recht op een vertrouwelijk gesprek met een advocaat vóór het eerste verhoor en op bijstand tijdens de verhoren. Hij mag ook altijd zwijgen.
Bent u familie? Bel dan meteen een advocaat. Die kan contact opnemen met de politie en is aanwezig op de momenten die ertoe doen.
Wat gebeurt er nu?
- Uur 0 Vrijheidsberoving: de 48 uur gaan in. (art. 12 Gw.; art. 1 en 2 Wet voorlopige hechtenis)
- Binnen 2 uur na het contact Overleg met de advocaat, vóór het eerste verhoor. (art. 2bis Wet voorlopige hechtenis)
- Daarna Verhoor, met de advocaat erbij; zwijgen mag. (art. 2bis Wet voorlopige hechtenis)
- Binnen 48 uur Vrijlating of aanhoudingsbevel van de onderzoeksrechter. (art. 16 en 18 Wet voorlopige hechtenis)
- Binnen 5 dagen De raadkamer oordeelt over de hechtenis. (art. 21 Wet voorlopige hechtenis)
- Nadien Geregelde controle: zie voorlopige hechtenis. (art. 22 Wet voorlopige hechtenis)
- De vrijheidsberovingDe politie neemt iemand mee, bijvoorbeeld na een betrapping op heterdaad of op vraag van het parket. Vanaf dat moment loopt de termijn van 48 uur.
- Overleg met een advocaatVóór het eerste verhoor heeft de betrokkene recht op een vertrouwelijk overleg met een advocaat. Hij kan zelf een advocaat kiezen; lukt dat niet, dan wordt een advocaat van de permanentiedienst gecontacteerd. Het overleg moet in principe binnen twee uur na dat contact kunnen plaatsvinden.
- Het verhoorDe advocaat mag het verhoor bijwonen. De betrokkene mag zwijgen en moet zichzelf niet beschuldigen.
- Beslissing van het parketHet parket beslist of de persoon wordt vrijgelaten, eventueel met een oproeping voor later, of wordt voorgeleid bij de onderzoeksrechter.
- De onderzoeksrechterDe onderzoeksrechter hoort de verdachte, in aanwezigheid van zijn advocaat, en beslist binnen de 48 uur: vrijlating, vrijlating onder voorwaarden, of een aanhoudingsbevel.
- De raadkamerNa een aanhoudingsbevel oordeelt de raadkamer binnen vijf dagen of de voorlopige hechtenis wordt gehandhaafd. Dat kan in de gevangenis zijn of onder elektronisch toezicht (enkelband). Nadien volgen regelmatig nieuwe controles.
Hoe een strafzaak verloopt, van het eerste verhoor tot het vonnis, leest u op de pagina strafrecht.
Lees ook: voorlopige hechtenis en weerspannigheid.
Wat zijn de rechten van wie is opgepakt?
- het recht om te zwijgen
- vertrouwelijk overleg met een advocaat vóór het eerste verhoor
- bijstand van een advocaat tijdens de verhoren
- het recht om een vertrouwenspersoon te laten verwittigen
- medische bijstand
- een tolk, als de betrokkene de taal niet begrijpt
- schriftelijke informatie over deze rechten
- een beslissing binnen de 48 uur
Het verwittigen van een vertrouwenspersoon kan in uitzonderlijke gevallen tijdelijk worden uitgesteld in het belang van het onderzoek. Dat verklaart waarom familie soms uren niets hoort.
Wat doet u best, en wat niet?
Doe dit wel
- Vraag uitdrukkelijk naar een advocaat, en noem hem bij naam als u er een kent.
- Maak als familie meteen contact met een advocaat.
- Noteer wanneer en waar iemand werd opgepakt.
- Verzamel nuttige gegevens: identiteit, werkgever, gezinssituatie, woonadres. Die kunnen helpen bij een vrijlating onder voorwaarden.
Doe dit liever niet
- Zonder advocaat een uitgebreide verklaring afleggen.
- Weerstand bieden of discussiëren met de politie.
- Als familie berichten over de zaak versturen of op sociale media plaatsen.
- Contact zoeken met getuigen of andere betrokkenen.
Hoe helpt Mr. Van Oyen u?
Bij een arrestatie is snel handelen belangrijk. Mr. Jonas Van Oyen is dag en nacht bereikbaar voor dringende zaken.
- Vertrouwelijk overleg en bijstand tijdens de verhoren.
- Bijstand bij de onderzoeksrechter, met aandacht voor een mogelijke vrijlating of vrijlating onder voorwaarden.
- Verdediging voor de raadkamer en, indien nodig, de kamer van inbeschuldigingstelling.
- Een aanspreekpunt voor de familie, binnen de grenzen van het beroepsgeheim.
Wat kost het?
Het eerste gesprek is kosteloos; het ereloon wordt vooraf besproken. Pro deo kan onder meer bij een beperkt inkomen: doe de pro-deotest.
Meer over de tarieven →Wettelijke basis
- Art. 12 Grondwet: niemand mag langer dan 48 uur van zijn vrijheid beroofd worden zonder bevel van een rechter.
- Art. 1 en 2 Wet betreffende de voorlopige hechtenis: arrestatie en maximale duur van 48 uur.
- Art. 2bis Wet betreffende de voorlopige hechtenis: recht op een advocaat; het overleg vindt binnen twee uur plaats.
- Art. 16 en 18 Wet betreffende de voorlopige hechtenis: aanhoudingsbevel van de onderzoeksrechter binnen 48 uur.
- Art. 21 Wet betreffende de voorlopige hechtenis: verschijning voor de raadkamer binnen vijf dagen.
- Art. 22 Wet betreffende de voorlopige hechtenis: daarna oordeelt de raadkamer van maand tot maand, later om de twee maanden.
Links naar de geldende tekst op Justel (FOD Justitie). Stand van de wetgeving: 3 november 2026.
Veelgestelde vragen
Hoe lang mag de politie iemand vasthouden?
Maximaal 48 uur. Binnen die termijn moet de persoon worden vrijgelaten of moet een onderzoeksrechter een aanhoudingsbevel uitvaardigen.
Mag ik als familie op bezoek of bellen?
Tijdens de eerste 48 uur meestal niet. De betrokkene kan wel vragen dat een vertrouwenspersoon wordt verwittigd. Na een aanhoudingsbevel kan bezoek in de gevangenis worden aangevraagd, soms met beperkingen.
Kan ik zelf een advocaat kiezen voor mijn partner of kind?
Ja, u kunt een advocaat contacteren en vragen om tussen te komen. De betrokkene beslist uiteindelijk zelf wie hem bijstaat.
Wat is het verschil tussen opgepakt en aangehouden?
In de volksmond betekent het hetzelfde. Juridisch is er een verschil: eerst is er een vrijheidsberoving van maximaal 48 uur; pas wanneer de onderzoeksrechter een aanhoudingsbevel uitvaardigt, spreekt men van aanhouding en voorlopige hechtenis.
Moet iemand in de gevangenis blijven tot het proces?
Niet noodzakelijk. De raadkamer controleert regelmatig of de voorlopige hechtenis nog nodig is. Vrijlating onder voorwaarden of elektronisch toezicht zijn mogelijk alternatieven.
Wie betaalt de advocaat?
Bij een vrijheidsberoving kunt u steeds een advocaat van de permanentiedienst krijgen. Kiest u een eigen advocaat, dan kan een rechtsbijstandsverzekering of pro deo tussenkomen, afhankelijk van uw situatie.
Lees ook
⚖️ Deze pagina bevat algemene informatie en vormt geen juridisch advies. Elke situatie is anders. Neem contact op voor advies over uw dossier.