Wie door een ernstig gebrek aan voorzorg of voorzichtigheid in het verkeer iemand verwondt, riskeert een straf van niveau 2. Bij een dodelijk ongeval gaat het om niveau 3.
Er is verzwaarde doding in het verkeer (niveau 4, met een geldboete tot € 16.000, zonder opdeciemen) bij onder meer rijden in staat van dronkenschap of een soortgelijke staat, een gsm in de hand, rijden door het rode licht, een zware snelheidsovertreding of rijden zonder geldig rijbewijs. Bij verwonding leiden dezelfde omstandigheden niet tot een hoger niveau, maar wel tot een zwaardere straf.
Laat u vanaf het begin bijstaan: de eerste verklaringen en vaststellingen zijn vaak bepalend.
Bent u zelf slachtoffer? Laat uw letsels vaststellen, bewaar alle bewijzen en vraag advies voor u een voorstel van een verzekeraar aanvaardt. Als voetganger, fietser of passagier heeft u een eigen recht op vergoeding. Lees hoe u te werk gaat.
Wat zegt de wet?
| Feit | Strafniveau | Wat betekent dat? |
|---|---|---|
| Verwonding in het verkeer: een integriteitsaantasting van de eerste, tweede of derde graad veroorzaken door een ernstig gebrek aan voorzorg of voorzichtigheid (art. 218 nieuw Strafwetboek) | Niveau 2 | gevangenisstraf van 6 maanden tot 3 jaar, of een alternatief: elektronisch toezicht (1 maand tot 1 jaar), werkstraf (meer dan 120 tot 300 uur), probatiestraf (meer dan 12 maanden tot 2 jaar) of veroordeling bij schuldigverklaring |
| Doding in het verkeer (art. 107 nieuw Strafwetboek) | Niveau 3 | gevangenisstraf van meer dan 3 tot 5 jaar (of behandeling onder vrijheidsberoving van meer dan 2 tot 4 jaar, pas van toepassing in 2035) |
| Verzwaarde doding in het verkeer (art. 107/1 nieuw Strafwetboek) | Niveau 4 | gevangenisstraf van meer dan 5 tot 10 jaar (of behandeling onder vrijheidsberoving van meer dan 4 tot 6 jaar, pas van toepassing in 2035) en een geldboete tot € 16.000 |
Wat elk strafniveau concreet inhoudt, ziet u in het overzicht van de strafniveaus.
Verzwarende omstandigheden zijn: een van de zwaarste verkeersovertredingen die de Koning heeft aangewezen, door het rode licht rijden, een gsm of ander toestel met scherm vasthouden of bedienen terwijl het niet in een houder zit, meer dan 40 km/u te snel rijden (of meer dan 30 km/u in de bebouwde kom, een zone 30, een schoolomgeving, een erf of woonerf), rijden zonder geldig rijbewijs of terwijl uw rijbewijs is ingetrokken, geschorst of ingehouden, rijden in staat van dronkenschap of een soortgelijke staat, en rijden zonder verplicht alcoholslot. Bij doding leiden ze tot niveau 4 (art. 107/1 nieuw Strafwetboek). Bij verwonding blijft het niveau 2, maar de rechter houdt er rekening mee bij de straf (art. 218/1 nieuw Strafwetboek). De rechter kan ook een rijverbod opleggen (art. 38, § 1, 2° Wegverkeerswet), bij doding zelfs voor meer dan vijf jaar of levenslang. Sinds 1 september 2026 geldt het nieuwe Strafwetboek. Elk misdrijf krijgt een strafniveau van 1 tot 8. Voor feiten van vóór die datum wordt nagegaan welke regeling voor u het mildst is. De rechter bepaalt binnen het niveau de concrete straf, rekening houdend met de feiten en uw persoonlijke situatie.
Een overzicht van alle verkeerszaken, van verkeersboete tot rijverbod, vindt u op de pagina verkeersrecht.
Hoe verloopt de procedure?
- VaststellingenDe politie maakt vaststellingen, doet een ademtest en eventueel een speeksel- of bloedtest.
- DeskundigeHet parket stelt vaak een verkeersdeskundige aan om het ongeval te reconstrueren.
- RijbewijsUw rijbewijs kan onmiddellijk worden ingetrokken.
- VervolgingBij letsel meestal voor de politierechtbank. Bij doding of zware feiten kan de zaak voor de correctionele rechtbank komen.
Welke verdediging is mogelijk?
- er was geen ernstig gebrek aan voorzorg of voorzichtigheid
- het ongeval werd (mede) veroorzaakt door een andere weggebruiker of de omstandigheden
- betwisting van het deskundigenverslag, eventueel met een eigen deskundige
- betwisting van de verzwarende omstandigheden
Wat doet u best, en wat niet?
Doe dit wel
- Laat u bijstaan vóór uw verhoor.
- Noteer getuigen en maak foto’s als dat nog kan.
- Zoek psychologische ondersteuning als u dat nodig heeft.
Doe dit liever niet
- Speculeren over de oorzaak zonder advies.
- Contact opnemen met de familie van het slachtoffer zonder advies.
Hoe helpt Mr. Van Oyen u als verdachte?
- Hij volgt de vaststellingen en het deskundigenonderzoek op.
- Hij vraagt waar nodig een tegenexpertise.
- Hij verdedigt u voor de rechtbank, ook over het rijverbod.
Slachtoffer van een verkeersongeval: wat doet u?
Na een verkeersongeval met letsels loopt de vergoeding meestal via verzekeraars, en de strafzaak via de politierechtbank. Wat u in de eerste weken verzamelt, telt voor beide.
- Laat uw letsels medisch vastleggenVraag een attest met alle letsels en de duur van uw ongeschiktheid, en bewaar elk verslag van ziekenhuis, huisarts en kinesitherapeut. Die stukken vormen later de basis van de medische expertise.
- Noteer de tegenpartij en haar verzekeraarNummerplaat, naam, verzekeraar en polisnummer staan op het aanrijdingsformulier of in het proces-verbaal. Bewaar het nummer van het proces-verbaal bij uw stukken.
- Spreek de verzekeraar van de aansprakelijke rechtstreeks aanDe wet geeft u als benadeelde een eigen recht tegen die verzekeraar: u hoeft niet te wachten tot de bestuurder zelf betaalt.
- Was u voetganger, fietser of passagier?Dan vergoeden de verzekeraars van de betrokken motorrijtuigen in principe uw lichamelijke schade, ook als u zelf een fout maakte. Schade aan kledij en functionele prothesen telt mee, andere stoffelijke schade niet. Er zijn twee uitzonderingen: de bestuurder van een betrokken motorrijtuig valt erbuiten, en ook een slachtoffer ouder dan 14 jaar dat het ongeval en de gevolgen ervan gewild heeft.
- Uw rol in de strafzaak voor de politierechtbankDoding en verwonding in het verkeer worden door de politierechtbank behandeld. Met een verklaring van benadeelde persoon blijft u op de hoogte; als burgerlijke partij vordert u daar uw schade, en u kunt de dader ook zelf voor de politierechtbank dagvaarden.
Geen Slachtofferfonds bij een ongeval zonder opzet
De Commissie voor financiële hulp aan slachtoffers van opzettelijke gewelddaden komt alleen tussen bij een opzettelijke gewelddaad, dus niet bij een verkeersongeval zonder opzet. Is de bestuurder onbekend of was hij niet verzekerd, dan kan wel het Gemeenschappelijk Motorwaarborgfonds tussenkomen.
Letselschade na een ongeval: voorbeelden
De verzekeraar of de rechter beoordeelt elke post op basis van uw medische en financiële stukken. Bijvoorbeeld:
- medische kosten, ook die van later
- inkomensverlies en hulp in het huishouden
- morele schade door pijn en beperkingen in het dagelijks leven
- blijvende letsels, vastgesteld na een medische expertise
- voor nabestaanden: begrafeniskosten, morele schade en het wegvallen van een inkomen
- een tegemoetkoming in uw advocatenkosten (rechtsplegingsvergoeding) als de bestuurder veroordeeld wordt
Hulp en opvang
Slachtofferhulp van het CAW biedt gratis ondersteuning, ook aan nabestaanden. De dienst slachtofferonthaal van het justitiehuis begeleidt u bij de inzage van het dossier of op de zitting. Ook nabestaanden vinden hun rechten in de algemene uitleg voor slachtoffers.
Doe dit wel
- Bewaar alle medische stukken en facturen.
- Houd bij welke hulp u nodig heeft in het dagelijks leven.
- Laat de medische expertise voorbereiden.
Doe dit liever niet
- Een eindregeling aanvaarden voor u genezen bent.
- Zonder bijstand naar een medische expertise gaan.
- Een kwijting tekenen zonder advies.
Hoe helpt Mr. Van Oyen u als slachtoffer?
Mr. Van Oyen kan de verzekeraar aanspreken, de medische expertise mee voorbereiden en u voor de politierechtbank als burgerlijke partij bijstaan.
Wat kost het?
Het eerste gesprek is kosteloos; het ereloon wordt vooraf besproken. Pro deo kan onder meer bij een beperkt inkomen: doe de pro-deotest.
Meer over de tarieven →Wettelijke basis
- Art. 107 Strafwetboek: doding in het verkeer: niveau 3.
- Art. 107/1 Strafwetboek: verzwaarde doding in het verkeer: niveau 4, geldboete tot 16.000 euro.
- Art. 218 en 218/1 Strafwetboek: verwonding in het verkeer: niveau 2, met dezelfde omstandigheden als verzwarende factor.
- Art. 79, 15°-17° Strafwetboek: graden van integriteitsaantasting.
- Art. 38 Wegverkeerswet: verval van het recht tot sturen.
- Art. 55 Wegverkeerswet: onmiddellijke intrekking.
- Art. 150 wet van 4 april 2014 betreffende de verzekeringen: eigen recht van de benadeelde tegen de verzekeraar.
- Art. 152 wet van 4 april 2014 betreffende de verzekeringen: recht van verhaal van de verzekeraar op de verzekeringnemer of de verzekerde.
- Modelovereenkomst BA-motorrijtuigen bij het KB van 16 april 2018 (bijlage, art. 44–48): de gevallen waarin en het bedrag waarvoor de verzekeraar verhaal heeft.
- Art. 29bis WAM-wet: vergoeding van zwakke weggebruikers en passagiers.
- Art. 19bis-11 WAM-wet: tussenkomst van het Gemeenschappelijk Motorwaarborgfonds.
- Art. 138 en 145 Wetboek van strafvordering: bevoegdheid van de politierechtbank; ook de burgerlijke partij kan er dagvaarden.
- Art. 31 wet van 1 augustus 1985: financiële hulp alleen bij een opzettelijke gewelddaad.
- Art. 5bis voorafgaande titel Wetboek van strafvordering: de benadeelde persoon en zijn rechten.
Links naar de geldende tekst op Justel (FOD Justitie), voor de Wegverkeerswet op wegcode.be en voor de modelovereenkomst in het Belgisch Staatsblad. Stand van de wetgeving: 23 oktober 2026.
Veelgestelde vragen
Wordt mijn rijbewijs ingetrokken?
Dat is bij een ernstig ongeval vaak het geval: het parket kan uw rijbewijs onmiddellijk laten intrekken bij een doding of een integriteitsaantasting van de tweede of derde graad. De rechter kan later ook een rijverbod opleggen, bij doding zelfs voor meer dan vijf jaar of levenslang.
Betaalt mijn verzekering de schade?
Uw BA-verzekering vergoedt de slachtoffers. Ze kan een bedrag van u terugvorderen, maar alleen in de gevallen die de modelovereenkomst opsomt, bijvoorbeeld als u in staat van dronkenschap reed en dat het ongeval mee veroorzaakte, of als u geen geldig rijbewijs had. Het bedrag is dan in de regel beperkt, tot ten hoogste 31.000 euro; heeft u het ongeval opzettelijk veroorzaakt, dan kan de verzekeraar alles terugvorderen.
Wat als het slachtoffer zelf een fout maakte?
Dat speelt een rol bij de beoordeling van uw fout en bij de verdeling van de aansprakelijkheid.
Moet ik naar de zitting?
Bij zulke zaken is het vaak aangewezen om zelf aanwezig te zijn. Bespreek dit met uw advocaat.
Wie betaalt mijn schade na een verkeersongeval?
Meestal de verzekeraar van de aansprakelijke bestuurder. U kunt die rechtstreeks aanspreken. Als zwakke weggebruiker of passagier heeft u in principe ook recht op vergoeding van uw lichamelijke schade, ongeacht wie in fout was.
De verzekeraar doet een voorstel. Moet ik dat aanvaarden?
Nee. Laat het voorstel eerst nakijken, zeker als u nog niet volledig genezen bent. Na een kwijting kunt u meestal niets meer vorderen.
Ik verloor een naaste. Waar heb ik recht op?
Nabestaanden kunnen onder meer begrafeniskosten, morele schade en het verlies van inkomen van de overledene vorderen.
Lees ook
⚖️ Deze pagina bevat algemene informatie en vormt geen juridisch advies. Elke situatie is anders. Neem contact op voor advies over uw dossier.