Diefstal is het bedrieglijk wegnemen, zelfs voor korte tijd, van iets dat van een ander is. Gewone diefstal valt onder strafniveau 2.
Verzwaarde diefstal, bijvoorbeeld ’s nachts of door binnen te dringen waar mensen aanwezig kunnen zijn, en diefstal met geweld of bedreiging vallen onder niveau 3 of hoger.
Het bedrieglijk opzet moet bewezen worden. Wie dacht dat hij iets mocht meenemen, pleegt geen diefstal.
Bent u zelf slachtoffer? Dien klacht in, blokkeer meteen uw bankkaarten en documenten en maak een lijst van wat gestolen werd. Uw verzekeraar vraagt het nummer van het proces-verbaal. Lees hoe u te werk gaat.
Wat zegt de wet?
| Feit | Strafniveau | Wat betekent dat? |
|---|---|---|
| Diefstal zonder geweld of bedreiging (art. 465 nieuw Strafwetboek) | Niveau 2 | gevangenisstraf vanaf zes maanden tot drie jaar, of een werkstraf, probatiestraf of andere straf van dat niveau |
| Verzwaarde diefstal zonder geweld of bedreiging (art. 466 nieuw Strafwetboek) | Niveau 3 | tot vijf jaar gevangenisstraf (meer dan drie jaar) |
| Diefstal met geweld of bedreiging (art. 467 nieuw Strafwetboek) | Niveau 3 | zoals verzwaarde diefstal; met verzwarende omstandigheden niveau 4 tot 6 (art. 469) |
Verzwaard is de diefstal als de dader binnendrong in een plaats die niet voor het publiek open is en daar aanwezigen moest vermoeden, als het slachtoffer minderjarig of kwetsbaar is, als de dader een valse identiteit of hoedanigheid aannam of een vals bevel van het openbaar gezag inriep, of bij nacht (art. 466). Bedreiging is in de wet elk middel van morele dwang dat vrees voor een dreigend kwaad doet ontstaan (art. 79, 19°). Gaat de diefstal gepaard met geweld of bedreiging, dan geldt niveau 4 onder meer ’s nachts of bij twee of meer daders, niveau 5 als de daders een wapen toonden of gebruikten, en niveau 6 bij foltering of de dood van het slachtoffer (art. 469). Dateert de diefstal van vóór 1 september 2026, dan geldt wat voor de beklaagde het gunstigst uitvalt: het oude of het nieuwe wetboek (art. 2). Alle straffen per niveau: misdrijven en strafniveaus.
Lees ook: misbruik van vertrouwen, winkeldiefstal en inbraak.
In cijfers
In de politiestatistiek valt diefstal onder de ruime categorie “diefstal en afpersing”. Daarin zitten ook inbraken in gebouwen, autodiefstallen, diefstallen met geweld en afpersing. In heel België ging het in 2025 om 240.890 geregistreerde feiten, tegenover 266.357 in 2024; in West-Vlaanderen om 18.663, tegenover 19.830.
| Pleegplaats | 2024 | 2025 |
|---|---|---|
| België | 266.357 | 240.890 |
| Provincie West-Vlaanderen | 19.830 | 18.663 |
| Politiezone Brugge | 2.984 | 2.917 |
| Politiezone Oostende | 2.559 | 2.349 |
| Politiezone Kouter* | 534 | 613 |
| Gemeente Gistel | 84 | 103 |
* Politiezone Kouter omvat Gistel, Ichtegem, Jabbeke, Oudenburg en Torhout.
Voor winkeldiefstal en inbraak staan aparte cijfers op de eigen pagina. De tabel toont feiten waarvan de politie een proces-verbaal opmaakte, geen veroordelingen; een diefstal waarvan niemand aangifte doet, zit er niet in.
Wat zegt de wet precies over diefstal?
Diefstal is het bedrieglijk wegnemen van een zaak die aan een ander toebehoort, ook als dat maar kortstondig is (art. 463). Ook een kortstondige wegneming kan dus diefstal zijn, als ze bedrieglijk gebeurt. Wie met geweld of bedreiging een goed of een ongeoorloofd voordeel verkrijgt, pleegt afpersing (art. 464), een apart misdrijf.
- Binnen het gezin: het nieuwe Strafwetboek bevat bij de bepalingen over diefstal geen aparte regel meer voor diefstal tussen echtgenoten of tussen bloed- of aanverwanten in de rechte lijn. Voor feiten van vóór 1 september 2026 kan de vroegere regel, waarbij zo'n diefstal alleen tot een burgerrechtelijke vergoeding leidde behalve bij een kwetsbaar slachtoffer, via art. 2 nog meespelen (oud art. 462 Strafwetboek).
- Afpersing in het gezin: voor afpersing (art. 464) stond er in het oude wetboek geen vergelijkbaar artikel; alleen rechtspraak en rechtsleer trokken de familieregel daar vroeger naar door. Het nieuwe wetboek zegt er bij afpersing niets over. Speelde de afpersing zich af vóór 1 september 2026, dan hangt het van de omstandigheden af of die oudere rechtspraak nog meetelt.
- In een winkel: het Strafwetboek kent geen apart misdrijf winkeldiefstal; het gaat om diefstal volgens deze artikelen. Meer over de gang van zaken in een winkel bij winkeldiefstal.
- Binnendringen: bij een inbraak speelt vooral art. 466 mee: waar en wanneer de dader binnendrong.
- Factoren bij de straf: die leiden niet tot een hoger niveau; de rechter neemt ze wel in overweging wanneer hij de straf kiest en bepaalt hoe zwaar ze is: of de diefstal ten nadele van de werkgever gebeurde, door iemand met een openbare functie in de uitoefening daarvan, of met een voertuig om de feiten of de vlucht te vergemakkelijken (art. 474).
- GAS-sanctie: voor gewone diefstal (art. 463 en 465) staat het een gemeente vrij om in haar reglement een GAS-sanctie op te nemen (art. 3 GAS-wet). Zonder protocolakkoord met de gemeente heeft het parket twee maanden om te melden dat het een onderzoek start, vervolgt of seponeert bij gebrek aan bezwaren; dan kan er geen GAS-boete meer volgen (art. 23, § 3, GAS-wet). Zie ook GAS-boete.
Hoe verloopt een zaak over diefstal?
- VaststellingDe politie stelt de feiten vast, verzamelt beelden, sporen of getuigenverklaringen, en neemt eventueel goederen in beslag.
- VerhoorOver het verloop van het verhoor en uw rechten gaat de pagina uitgenodigd voor verhoor.
- AfhandelingKomt de zaak voor de rechter, dan beschrijft gedagvaard voor de correctionele rechtbank het verloop.
- Teruggave en vergoedingBij een veroordeling beveelt de rechter uit eigen beweging de teruggave van de goederen die aan de eigenaar werden ontnomen; een schadevergoeding kent hij toe aan de burgerlijke partij (art. 67). Wie een in beslag genomen goed al vóór het vonnis terug wil, richt een met redenen omkleed verzoekschrift tot de procureur des Konings of, als er een gerechtelijk onderzoek loopt, tot de onderzoeksrechter (art. 28sexies en 61quater Wetboek van strafvordering). Een weigering is onder meer mogelijk als het onderzoek het vereist, als rechten van anderen in het gedrang komen of als de wet in teruggave of verbeurdverklaring voorziet; daartegen staat binnen vijftien dagen een beroep open bij de kamer van inbeschuldigingstelling.
Fietsdiefstal op heterdaad. Wordt iemand bij een fietsdiefstal op heterdaad betrapt, dan is volgens een persbericht van het parket West-Vlaanderen van juni 2024 meteen bij de vaststelling een schikking van ten hoogste 400 euro mogelijk: de onmiddellijke minnelijke schikking. Voorwaarden: de feiten zijn pas vastgesteld en de verdachte is meerderjarig, erkent ze en aanvaardt om meteen te betalen, via een terminal of een QR-code. Na de betaling stopt de vervolging; betwist hij de schikking, dan neemt het parket de zaak in handen. Bij twijfel kan een advocaat vooraf meekijken.
Welke verdediging is mogelijk?
- geen bedrieglijk opzet: u dacht dat u het mocht meenemen of dat het van u was
- betwisting van de identificatie, bijvoorbeeld op camerabeelden
- betwisting van de verzwarende omstandigheden
- teruggave of vergoeding van de schade
- uw persoonlijke situatie en een eventueel blanco strafregister
Wat doet u best, en wat niet?
Doe dit wel
- Vraag advies vóór uw verhoor.
- Bewaar bewijs dat uw versie ondersteunt, zoals berichten of aankoopbewijzen.
- Denk na over teruggave of vergoeding.
Doe dit liever niet
- Goederen verkopen of wegdoen na de feiten.
- Contact opnemen met het slachtoffer zonder advies.
- Een verklaring afleggen zonder voorbereiding.
Hoe helpt Mr. Van Oyen u als verdachte?
- Hij bekijkt het bewijs en de verzwarende omstandigheden kritisch.
- Hij regelt waar mogelijk de vergoeding van het slachtoffer.
- Hij pleit voor een passende straf of een alternatief zoals een werkstraf of probatie.
Slachtoffer van diefstal: wat doet u?
Na een diefstal wilt u vooral twee dingen: verhinderen dat iemand uw kaarten of documenten verder gebruikt, en kunnen aantonen wat u kwijt bent. Werd u daarbij bedreigd of aangevallen, dan komt daar uw eigen herstel bij.
- Laat kaarten en documenten meteen blokkerenEen bankkaart laat u blokkeren via Card Stop (078 170 170) of uw bank, een identiteitskaart of rijbewijs via DOC STOP (00800 2123 2123). Doe dat vóór u naar de politie gaat, zodat niemand er intussen mee betaalt of zich voor u uitgeeft.
- Stel een lijst op van wat verdweenNoteer per voorwerp merk, model en serie- of IMEI-nummer, en zoek aankoopbewijzen en foto’s op. Met die gegevens kan de politie een teruggevonden voorwerp aan u koppelen.
- Dien klacht in bij de politieVermeld of de dader geweld gebruikte of dreigde, of het ’s nachts gebeurde en of het slachtoffer minderjarig of kwetsbaar is: de wet bestraft diefstal dan zwaarder. Bent u gewond, laat dat dan dezelfde dag door een arts vaststellen.
- Laat u als benadeelde persoon registrerenDie verklaring kunt u ook per aangetekende brief of elektronisch aan het parket bezorgen. Daarna wordt u verwittigd van een seponering, een gerechtelijk onderzoek of een zittingsdatum.
- Vraag teruggave en vergoedingBij een veroordeling beveelt de rechter ambtshalve de teruggave van wat u ontnomen werd. Een schadevergoeding vraagt u als burgerlijke partij. Gaat het om diefstal van niveau 2 of 3, dan kunt u de dader ook zelf rechtstreeks voor de correctionele rechtbank dagvaarden.
Dader onbekend?
Blijft de dader onbekend, dan is uw eigen verzekering vaak de eerste weg: kijk na wat uw woning-, auto- of reisverzekering dekt. De Commissie voor financiële hulp aan slachtoffers van opzettelijke gewelddaden komt alleen in beeld als u bij de diefstal door geweld zelf ernstige lichamelijke of psychische schade opliep. Bij een onbekende dader moet u dan wel klacht hebben ingediend of benadeelde persoon zijn geworden.
Welke schade u bijvoorbeeld aanvoert
Of en hoeveel de rechter toekent, hangt af van wat u kunt aantonen. Voorbeelden:
- de waarde van wat niet terugkwam
- het vervangen van sloten, sleutels of documenten
- bij verwondingen: de rekeningen van arts en apotheek, en de pijn en angst die u doormaakte
- bij een veroordeling van de dader: een forfaitaire tegemoetkoming voor uw advocaat (rechtsplegingsvergoeding)
Na de schrik
Een diefstal op straat of met geweld kan lang nawerken. Waar u steun vindt en hoe u het dossier opvolgt, staat bij slachtoffer van een misdrijf.
Doe dit wel
- Bewaar aankoopbewijzen en foto’s van waardevolle spullen.
- Meld de diefstal binnen de termijn aan uw verzekeraar.
Doe dit liever niet
- Wachten met klacht indienen.
- Zelf de dader opsporen of confronteren.
- Gestolen spullen terugkopen op een tweedehandssite zonder de politie te verwittigen.
Hoe helpt Mr. Van Oyen u als slachtoffer?
Mr. Van Oyen kan uw lijst van gestolen goederen en uw stukken omzetten in een gestaafde vordering, u als burgerlijke partij bijstaan en de teruggave van teruggevonden goederen opvolgen.
Wat kost het?
Bestolen of verdacht: een eerste gesprek met Mr. Van Oyen is kosteloos. Over ereloon, verzekering en pro deo leest u meer bij kosten van een advocaat.
Meer over de tarieven →Wettelijke basis
- Art. 463 Strafwetboek: definitie van diefstal.
- Art. 465-466 Strafwetboek: diefstal zonder geweld of bedreiging en de verzwaarde vorm ervan.
- Art. 467 en 469 Strafwetboek: diefstal met geweld of bedreiging en de verzwaarde vormen ervan.
- Art. 79, 19° en 24° Strafwetboek: wat bedreiging is en wat de wet onder nacht verstaat.
- Art. 9 Strafwetboek: poging wordt bestraft met het onmiddellijk lagere strafniveau.
- Art. 594 Wetboek van strafvordering: werkstraf, probatiestraf en opschorting staan niet op het gewone uittreksel.
- Art. 595 Wetboek van strafvordering: wat op het gewone uittreksel uit het strafregister komt.
- Art. 36 Strafwetboek: welke straffen bij elk strafniveau horen.
- Art. 5bis voorafgaande titel Wetboek van strafvordering: de benadeelde persoon en zijn rechten.
- Art. 63, 66 en 67 Wetboek van strafvordering: klacht en burgerlijke partijstelling.
- Art. 182 Wetboek van strafvordering: rechtstreekse dagvaarding door de burgerlijke partij (niveau 1 tot 3).
- Art. 67 Strafwetboek: teruggave en schadevergoeding; de rechter bepaalt het bedrag als de wet het niet regelt.
- Art. 31 en 31bis wet van 1 augustus 1985: financiële hulp bij ernstige lichamelijke of psychische schade door een opzettelijke gewelddaad.
- Art. 464 Strafwetboek: afpersing, onderscheiden van diefstal.
- Art. 474 Strafwetboek: werkgever, openbare functie of voertuig: factoren bij het bepalen van de straf, geen hoger niveau.
- Art. 2 Strafwetboek: diefstallen van vóór 1 september 2026: het gunstigste wetboek.
- Oud art. 462 Strafwetboek: diefstal tussen echtgenoten en verwanten in de rechte lijn, alleen burgerrechtelijke vergoeding (tot 31 augustus 2026).
- Art. 3 en 23 GAS-wet: GAS-sanctie voor gewone diefstal en de termijn van twee maanden voor het parket.
- Art. 28sexies en 61quater Wetboek van strafvordering: een inbeslaggenomen goed vóór het vonnis terugvragen.
Links naar de geldende tekst op Justel (FOD Justitie). Stand van de wetgeving: 26 oktober 2026.
Bronnen: Federale Politie, Politiële criminaliteitsstatistieken (BIPOL) en Tendensen 2024–2025, afsluitingsdatum 24 april 2026; samenstelling van de zone: politie.be/5452 (nagekeken op 3 november 2026); Parket West-Vlaanderen, persbericht “Snelle afhandeling van misdrijven in West-Vlaanderen”, 21 juni 2024.
Veelgestelde vragen
Is poging tot diefstal ook strafbaar?
Ja. Ook wie een diefstal probeert te plegen zonder dat die voltooid wordt, kan gestraft worden. Een poging wordt wel bestraft met het strafniveau dat onmiddellijk lager ligt dan dat van de voltooide diefstal.
Wat is het verschil met heling?
Wie weet dat iets gestolen is en het toch koopt of bijhoudt, pleegt heling. Dat is een apart misdrijf.
Wat als ik het gestolene teruggeef?
Teruggave neemt het misdrijf niet weg, maar kan wel meespelen bij de beslissing van het parket of de straf.
Komt een veroordeling op mijn strafregister?
Een seponering of een minnelijke schikking is geen veroordeling. Een veroordeling door de rechter komt in het Centraal Strafregister, maar niet elke straf staat op het uittreksel dat u bijvoorbeeld voor een werkgever aanvraagt: een werkstraf of probatiestraf komt er niet op (art. 594 en 595 Sv). Wat voor uw straf geldt, ook bij elektronisch toezicht en opschorting, staat uitgelegd bij uw strafregister.
Wat als ik minderjarig ben?
Dan behandelt de jeugdrechter de zaak. Lees de pagina over de jeugdrechter.
Ik zie mijn gestolen spullen te koop staan. Wat nu?
Neem schermafdrukken van de advertentie en verwittig de politie met het nummer van uw proces-verbaal. Spreek niet zelf af met de verkoper.
Wordt mijn schade vergoed als de dader niet gevonden wordt?
Dan is uw eigen verzekering vaak de belangrijkste weg. Liep u bij een diefstal met geweld ernstige lichamelijke of psychische schade op door een opzettelijke gewelddaad, dan kan de Commissie voor financiële hulp onder voorwaarden tussenkomen. Bij diefstal zonder geweld komt het fonds niet tussen.
Moet ik naar de zitting?
Dat is niet verplicht. Uw advocaat kan u vertegenwoordigen en uw schadevergoeding vragen.
Lees ook
⚖️ Deze pagina bevat algemene informatie en vormt geen juridisch advies. Elke situatie is anders. Neem contact op voor advies over uw dossier.