Geweld en bedreiging
- 👊 Misdrijf Slagen en verwondingen
Gewelddaden en strafniveaus - 🏠 Misdrijf Partnergeweld en intrafamiliaal geweld
Geweld binnen het gezin - 🎯 Misdrijf Verzwaarde gewelddaden
Voorbedachtheid, discriminatie of kwetsbaar slachtoffer - ⚠️ Misdrijf Bedreiging
Dreigen met geweld of een misdrijf - 👁️ Misdrijf Belaging (stalking)
Iemands rust ernstig verstoren - 🚓 Misdrijf Weerspannigheid
Verzet tegen de politie
Diefstal en eigendom
- 👜 Misdrijf Diefstal
Gewone en verzwaarde diefstal - 🛒 Misdrijf Winkeldiefstal
Betrapt in een winkel - 🚪 Misdrijf Inbraak
Binnendringen om te stelen - 📥 Misdrijf Heling
Gestolen goederen gekocht of bewaard - 🧱 Misdrijf Vandalisme en graffiti
Vernieling en beschadiging - 🔥 Misdrijf Brandstichting
Opzettelijk brand gesticht
Fraude en geld
- 🎭 Misdrijf Oplichting
Bedrog om geld of voordeel - 📝 Misdrijf Valsheid in geschrifte
Valse documenten en gebruik ervan - 💶 Misdrijf Witwassen
Illegaal geld in omloop brengen - 🤝 Misdrijf Misbruik van vertrouwen
Toevertrouwd geld of goed verduisterd - 🧾 Misdrijf Sociale en fiscale fraude
Belastingen en uitkeringen
Drugs en wapens
Zeden en online
Verkeer
De acht strafniveaus van het nieuwe Strafwetboek
Sinds 1 september 2026 krijgt elk misdrijf een strafniveau van 1 tot 8 (art. 36 nieuw Strafwetboek). Binnen dat niveau bepaalt de rechter de concrete straf. Op de lagere niveaus kan de rechter ook kiezen voor een werkstraf, een probatiestraf, een straf onder elektronisch toezicht of een veroordeling bij schuldigverklaring.
| Strafniveau | Straf voor natuurlijke personen | Bijkomende geldboete (art. 52 Strafwetboek) |
|---|---|---|
| Niveau 1 | Geen gevangenisstraf: geldboete (200 tot 20.000 euro, zonder opdeciemen), werkstraf (20 tot 120 uur), probatiestraf (6 tot 12 maanden), verbeurdverklaring (ook verruimde verbeurdverklaring), een geldstraf op basis van het verwachte of behaalde voordeel, of een veroordeling bij schuldigverklaring | Niet van toepassing: de geldboete is hier zelf een hoofdstraf |
| Niveau 2 | Gevangenisstraf van 6 maanden tot 3 jaar, of een alternatief: behandeling onder vrijheidsberoving (6 maanden tot 2 jaar)*, elektronisch toezicht (1 maand tot 1 jaar), werkstraf (meer dan 120 tot 300 uur), probatiestraf (meer dan 12 maanden tot 2 jaar) of een veroordeling bij schuldigverklaring | 200 tot 5.000 euro |
| Niveau 3 | Gevangenisstraf van meer dan 3 tot 5 jaar, of behandeling onder vrijheidsberoving van meer dan 2 tot 4 jaar* | 200 tot 10.000 euro |
| Niveau 4 | Gevangenisstraf van meer dan 5 tot 10 jaar, of behandeling onder vrijheidsberoving van meer dan 4 tot 6 jaar* | 200 tot 15.000 euro |
| Niveau 5 | Gevangenisstraf van meer dan 10 tot 15 jaar, of behandeling onder vrijheidsberoving van meer dan 6 tot 11 jaar* | 200 tot 20.000 euro |
| Niveau 6 | Gevangenisstraf van meer dan 15 tot 20 jaar, of behandeling onder vrijheidsberoving van meer dan 11 tot 16 jaar* | 200 tot 25.000 euro |
| Niveau 7 | Gevangenisstraf van meer dan 20 tot 30 jaar, of behandeling onder vrijheidsberoving van meer dan 16 tot 18 jaar* | 200 tot 30.000 euro |
| Niveau 8 | Levenslange gevangenisstraf, of behandeling onder vrijheidsberoving van meer dan 18 tot 20 jaar* | 200 tot 35.000 euro |
Bij een straf van niveau 2 tot 8 kan de rechter daarnaast een geldboete opleggen (art. 52 Strafwetboek). Bijzondere wetten, zoals de drugwet en de Wegverkeerswet, kunnen eigen geldboetes bepalen die van deze bedragen afwijken.
* De behandeling onder vrijheidsberoving treedt in werking op 1 januari 2035, tenzij de Koning een vroegere datum bepaalt. Voor feiten van vóór 1 september 2026 wordt nagegaan welke regeling voor u het mildst is. Meer daarover in het artikel over het nieuwe Strafwetboek.
Opdeciemen: wat u werkelijk betaalt
De bedragen in de tabel hierboven en op de misdrijfpagina's zijn de bedragen zoals ze in de wet staan. Een geldboete die een rechtbank uitspreekt, wordt daarna nog verhoogd met opdeciemen. Die verhoging verandert niets aan de aard van de straf; het vonnis vermeldt de geldboete en het bedrag na verhoging (art. 1 wet van 5 maart 1952).
- Feiten vanaf 1 september 2026: 2,5 opdecimes, dus het wettelijke bedrag maal 1,25.
- Feiten van 1 februari tot en met 31 augustus 2026: negentig decimes, dus maal 10.
- Feiten tot en met 31 januari 2026: zeventig decimes, dus maal 8.
Voor oudere feiten mag de straf niet zwaarder uitvallen dan wat de wet op dat moment voorzag. De rechter vergelijkt daarom de vroegere regeling, met de opdeciemen van toen, met de nieuwe en kiest de gunstigste (art. 2 Strafwetboek).
Rekenvoorbeeld: op niveau 1 laat de wet een geldboete toe tussen 200 en 20.000 euro. Voor feiten vanaf 1 september 2026 betekent dat, met de opdeciemen, 250 tot 25.000 euro.
Bijzondere wetten zonder eigen strafniveau volgen een aparte regel: het bedrag uit die wet gaat maal 10, en daar komen geen opdeciemen meer bij (art. 78, § 1, Strafwetboek).
Een onmiddellijke inning of een minnelijke schikking is een vast bedrag; daarop komen geen opdeciemen. Bij elke veroordeling tot een hoofdstraf legt de rechter bovendien een bijdrage van 200 euro aan het Slachtofferfonds op; ook dat bedrag stijgt met de opdeciemen, met de factor die geldt op de dag van het vonnis (art. 29 wet van 1 augustus 1985). Voor verkeersovertredingen rekent de boetecalculator het totaal voor u uit.
⚖️ Deze pagina bevat algemene informatie en vormt geen juridisch advies. Elke situatie is anders. Neem contact op voor advies over uw dossier.
Wettelijke basis
- Art. 36 Strafwetboek: de acht strafniveaus en hun hoofdstraffen.
- Art. 42 Strafwetboek: de behandeling onder vrijheidsberoving.
- Art. 38 wet van 29 februari 2024 tot invoering van Boek I van het Strafwetboek: inwerkingtreding van art. 42 op 1 januari 2035.
- Art. 52 Strafwetboek: geldboete als hoofdstraf (niveau 1) of als bijkomende straf (niveau 2 tot 8).
- Art. 77 Strafwetboek: de algemene regels gelden ook voor bijzondere wetten, tenzij die afwijken.
- Art. 78 Strafwetboek: omzetting van straffen in bijzondere wetten zonder strafniveau.
- Art. 1 opdeciemenwet (5 maart 1952): verhoging van de geldboete: 2,5 opdecimes sinds 1 september 2026, daarvoor negentig en zeventig decimes.
- Art. 2 Strafwetboek: voor oudere feiten de gunstigste regeling.
Links naar de geldende tekst op Justel (FOD Justitie). Stand van de wetgeving: 22 oktober 2026.