Bij opschorting verklaart de rechter de feiten bewezen, maar spreekt hij de veroordeling niet uit. Dat kan alleen als u ermee instemt. Bij uitstel spreekt de rechter wel een straf uit, maar wordt de uitvoering ervan volledig of gedeeltelijk uitgesteld. In beide gevallen loopt een proeftijd van één tot vijf jaar.
De vroegere wet van 29 juni 1964 betreffende de opschorting, het uitstel en de probatie is sinds 1 september 2026 opgeheven; de regels staan nu in art. 64 en 65 van het Strafwetboek.
Opschorting: de feiten zijn bewezen, maar er volgt geen veroordeling
De rechter kan de uitspraak van de veroordeling opschorten als het misdrijf bewezen is en er een straf van niveau 1 tot 6 op staat. Dat kan alleen als u ermee instemt, in persoon of via uw advocaat, met kennis van zaken.
Aan de opschorting is een proeftijd verbonden van minstens een jaar en hoogstens vijf jaar. Die begint op de dag waarop het vonnis of arrest in kracht van gewijsde gaat. Wordt de opschorting niet herroepen, dan maakt ze een einde aan de vervolging.
Ook bij een opschorting wordt u veroordeeld in de kosten, en waar nodig tot teruggave en verbeurdverklaring. De rechter kan ook over de schadevergoeding voor het slachtoffer beslissen.
Ook de raadkamer of de kamer van inbeschuldigingstelling kan de opschorting toekennen, als de openbaarheid van een proces uw reclassering in gevaar zou kunnen brengen.
Uitstel: een straf die (deels) niet wordt uitgevoerd
Bij uitstel spreekt de rechter wel een straf uit, maar beveelt hij dat de uitvoering ervan volledig of gedeeltelijk wordt uitgesteld. Dat kan als de straf niet hoger is dan niveau 3.
Het uitstel duurt minstens een jaar en hoogstens vijf jaar, vanaf de dag waarop het vonnis of arrest in kracht van gewijsde gaat. Het is een gewoon uitstel of een probatie-uitstel, met voorwaarden.
Eerdere veroordelingen staan een uitstel niet in de weg: de wet stelt geen voorwaarde over uw verleden.
Spreekt de rechter op grond van de Wegverkeerswet een verval van het recht tot sturen uit en wil hij daarvoor uitstel geven, dan moet hij een effectief gedeelte van minstens acht dagen opleggen.
Welke straffen kunnen niet met uitstel?
De uitvoering van de volgende straffen kan niet worden uitgesteld:
- de verbeurdverklaring;
- de straf onder elektronisch toezicht;
- de werkstraf;
- de probatiestraf;
- de behandeling onder vrijheidsberoving;
- de verlengde opvolging;
- een vervangende straf.
Meer over de werkstraf leest u op de pagina over de werkstraf.
Probatie-uitstel: de voorwaarden
Bij probatie-uitstel bepaalt de rechter voorwaarden. Die gelden alleen als u zich ertoe verbindt ze na te leven. De algemene voorwaarden zijn:
- geen misdrijven plegen;
- een vast adres hebben en een adreswijziging meteen melden aan de dienst van de gemeenschappen die u begeleidt;
- ingaan op de oproepingen. Tot uiterlijk 30 juni 2029 zijn dat de oproepingen van de probatiecommissie en, in voorkomend geval, van de begeleidingsdienst.
Bijzondere voorwaarden kunnen onder meer een opleiding, een integratietraject naar de arbeidsmarkt of een ambulante behandeling zijn.
Tot uiterlijk 30 juni 2029 kan de probatiecommissie de voorwaarden opschorten, verduidelijken of aanpassen aan uw situatie.
Wanneer kan een opschorting of uitstel worden herroepen?
Opschorting. Op vordering van het openbaar ministerie kan de rechtbank die de opschorting toekende, ze herroepen. Ze is daartoe niet verplicht. Dat kan in twee gevallen:
- een nieuw misdrijf, gepleegd tijdens de proeftijd, heeft bij een in kracht van gewijsde getreden beslissing geleid tot een hoofdgevangenisstraf van minstens zes maanden, met of zonder uitstel;
- de opschorting werd toegekend voor een overtreding van de Wegverkeerswet of haar uitvoeringsbesluiten, en een nieuw misdrijf, gepleegd tijdens de proeftijd, heeft geleid tot een veroordeling op grond van de Wegverkeerswet.
Wordt de opschorting herroepen, dan kan voor het oorspronkelijke feit ten hoogste een straf van niveau 3 worden opgelegd. De vordering tot herroeping verjaart drie volle jaren na de dag waarop de veroordeling wegens het nieuwe misdrijf in kracht van gewijsde is getreden.
Uitstel. Het uitstel wordt herroepen als een nieuw misdrijf tijdens de proeftijd leidt tot een gevangenisstraf van meer dan achttien maanden zonder uitstel. Het kan worden herroepen bij een gevangenisstraf zonder uitstel van hoogstens achttien maanden. Een probatie-uitstel kan ook worden herroepen bij een andere ernstige niet-naleving van de voorwaarden. Werd het uitstel toegekend voor een overtreding van de Wegverkeerswet of haar uitvoeringsbesluiten, dan kan ook een nieuwe veroordeling op grond van de Wegverkeerswet voor een misdrijf tijdens de proeftijd leiden tot herroeping.
Tot uiterlijk 30 juni 2029 beslist de correctionele rechtbank of de politierechtbank die het uitstel uitsprak.
Opschorting, uitstel en uw strafregister
Een opschorting wordt opgenomen in het strafregister, maar staat niet op het gewone uittreksel uit het strafregister. Op het uittreksel voor activiteiten met minderjarigen staat ze alleen voor feiten gepleegd tegen een minderjarige, als dat een bestanddeel van het misdrijf is of de straf verzwaart. Na de proeftijd wordt de opschorting uitgewist, als ze niet is herroepen. Dat geldt ook voor een opschorting die vóór de nieuwe regels werd uitgesproken.
Een straf met uitstel is wel een veroordeling. Ze wordt opgenomen in het strafregister. Wat er op uw uittreksel staat, hangt af van de straf. Dat leest u op de pagina over het strafregister en het uittreksel.
Hoe helpt Mr. Van Oyen u?
- Hij bespreekt met u of een opschorting of uitstel in uw zaak mogelijk is, en wat uw instemming betekent.
- Hij legt uit welke voorwaarden er tijdens de proeftijd gelden.
- Vraagt het openbaar ministerie een herroeping, dan staat hij u bij.
Wat kost het?
Het eerste gesprek is kosteloos; het ereloon wordt vooraf besproken. Pro deo kan onder meer bij een beperkt inkomen: doe de pro-deotest.
Meer over de tarieven →Wettelijke basis
- Art. 64 Strafwetboek: opschorting van de uitspraak van de veroordeling.
- Art. 65 Strafwetboek: uitstel en probatie-uitstel.
- Art. 590, 594 en 595 Wetboek van strafvordering: opschorting en strafregister.
- Art. 619 Wetboek van strafvordering: uitwissing van de opschorting na de proeftijd.
- Art. 245 wet van 11 maart 2026: overgangsbepaling.
- Art. 41 Wegverkeerswet: effectief gedeelte van minstens acht dagen bij een verval van het recht tot sturen met uitstel.
- Wet van 29 juni 1964 betreffende de opschorting, het uitstel en de probatie: opgeheven sinds 1 september 2026.
Links naar de geldende tekst op Justel (FOD Justitie) en, voor de Wegverkeerswet, op wegcode.be. Bijgewerkt volgens de wetgeving zoals bekendgemaakt tot en met 2 april 2026 (Strafwetboek). Wetboek van strafvordering: geconsolideerde Justel-versie van 11 september 2026.
Bronnen: J. De Herdt, J. Rozie en D. Vandermeersch, Boek I van het nieuwe Strafwetboek. De nieuwe regels van het algemeen strafrecht toegelicht, Brugge, die Keure, 2024, p. 354–361.
Veelgestelde vragen
Is een opschorting een veroordeling?
Nee. De rechter verklaart de feiten bewezen, maar spreekt de veroordeling niet uit. Wordt de opschorting niet herroepen, dan maakt ze een einde aan de vervolging. U wordt wel veroordeeld in de kosten.
Moet ik akkoord gaan met een opschorting?
Ja. De rechter kan de opschorting alleen toekennen als u ermee instemt, in persoon of via uw advocaat, met kennis van zaken.
Geef ik toe dat ik schuldig ben als ik instem met een opschorting?
Nee. Instemmen met een opschorting is geen bekentenis. Uw advocaat kan in de eerste plaats de vrijspraak vragen, en de opschorting alleen voor het geval de rechter de feiten toch bewezen acht.
Hoe lang duurt de proeftijd?
Bij een opschorting en bij uitstel minstens een jaar en hoogstens vijf jaar, vanaf de dag waarop het vonnis of arrest in kracht van gewijsde gaat.
Staat een opschorting op mijn uittreksel uit het strafregister?
Niet op het gewone uittreksel. Op het uittreksel voor activiteiten met minderjarigen alleen voor feiten gepleegd tegen een minderjarige, als dat een bestanddeel van het misdrijf is of de straf verzwaart. Na de proeftijd wordt de opschorting uitgewist, als ze niet is herroepen.
Lees ook
⚖️ Deze pagina bevat algemene informatie en vormt geen juridisch advies. Elke situatie is anders. Neem contact op voor advies over uw dossier.